media

APELDOORN - De oorlog in Nederlands-Indië is voor de veteranen van de 7 December Divisie nog steeds niet afgelopen. ,,Die leeft voort in onze herinneringen.De ellende, het gevaar, de vreugde en de dankbaarheid voor ons overleven. Bij anderen kwellen de herinneringen. De beelden komen steeds terug. Ik hoop dat bij deze ontmoeting de emoties en vragen weerklank mogen krijgen, dat we gesterkt worden en de tocht vervolgen.’’
Aalmoezenier Theunen zei het dinsdag tijdens de herdenkingsdienst in de Grote Kerk voor gesneuvelde militairen van de 7 December Divisie in de oorlogen in Nederlands-Indië en Bosnië. Voor de militairen die in Nederlands-Indië hebben gestreden was het een extra speciaal moment. Ze herdachten niet alleen de omgekomen kameraden, maar ook de thuiskomst in Nederland omstreeks de jaren ‘50. Gedurende een periode van vier jaar leefden de militairen onder barre omstandigheden. Tijdens de oorlog in Nederlands-Indië zijn 683 militairen van de divisie omgekomen. Aalmoezenier Theunen: ,,De gesneuvelden verdienen respect. Dit is een moment om stil te staan bij wat de gevallenen voor ons hebben betekend en wat hun dood met ons gedaan heeft tot nu toe.’’

Zwaar offer
Generaal-majoor P.Striek maakte in zijn toespraak een vergelijking tussen de huidige situatie waaronder militairen vertrekken en die van vroeger. ,,De gevaren en risico’s zijn nu ook aanwezig. De militairen zijn nu prima voorbereid, zowel persoonlijk als in uitrusting. Ze mogen telefoneren en krijgen een comfortabele reis. Militairen moeten het verleden goed kennen, dan zullen ze minder snel klagen.’’

Verbondenheid
Ook oud-veldprediker W.F Jensen sprak over de situatie waaronder de veteranen vertrokken. ,,We hadden de Tweede Wereldoorlog van dichtbij meegemaakt, de merktekens droegen we in ons hart. Daarna moesten we in dienst. In overvolle schepen vertrokken we naar Indië, een vreemd tropisch land ver van huis. De uitzending duurde langer dan eerst verteld was.’’ Jensen benadrukte dat er een innige band is ontstaan tussen de militairen.
,,We waren op elkaar aangewezen, alleen samen konden we het redden. Daardoor leerden we elkaar door en door kennen. We kweekten verbondenheid die bleef, ook met degenen die sneuvelden. Op een bijzondere wijze zijn we nog steeds samen.’’

‘s Middags legden de gasten een krans bij het divisie-monument bij de Frank van Bijnen- en koning Willem III kazerne.

Veel bezoekers van de Indiëherdenking gisteravond in Geldrop legden bloemen bij het monument voor de gevallenen.
Foto Kees Martens

GELDROP - Naar schatting vierhonderd mensen waren gisteren bij begraafplaats 't Zand voor de Indiëherdenking in Geldrop. Die werd voor de tweede keer op 15 augustus, bevrijdingsdag voor Nederlands Indië, gehouden bij het Indië-monument. Het aantal bezoekers was veel groter dan vorig jaar. 'We zijn als Geldrop begonnen maar het lijkt steeds meer te worden. De herdenking lijkt een regionale functie te krijgen', constateerde J. Smits die de bijeenkomst mee organiseerde. 'Maar Geldrop heeft dan ook als enige gemeente in de wijde omtrek een monument. Het dichtstbijzijnde staat in Roermond.'
Volgens burgemeester C. Leijten kiezen ouderen uit de regio er eerder voor naar Geldrop te komen in plaats van een lange reis naar Den Haag te maken waar gisteren de nationale herdenking van de capitulatie van Japan is. In zijn toespraak memoreerde de burgemeester hoe de bijeenkomst een vervolg is op de onthulling van het Geldropse Indië-monument in mei van het vorig jaar. Met het monument worden drie Geldropse oud-strijders herdacht. Leijten sprak over het thema erkenning voor het leed dat in Indië is geleden. Hij droeg de aanwezigen op nieuwe generaties te vertellen over de herinneringen.
Als vertegenwoordiger van de tweede generatie Indische Nederlanders vertelde voordrachtskunstenares Sara-Joan van der Kallen over haar herinneringen aan vader en moeder die Indië meemaakten. W. van Rooij van de vereniging voor voormalige Indiëstrijders VOMI, loofde opnieuw de inzet van het gemeentebestuur voor de stemmige herdenkingsplechtigheid. M. de Roo van Madjoe/KNIL sprak over de vele slachtoffers in Indië. Hij constateerde dat er langzaam meer begrip komt voor het leed dat er geleden is.
Na de toespraken legden velen bloemen bij het monument en volgden twee minuten stilte. M. Snijkers van het Geldropse muziekkorps Euphonia blies op zijn trompet The Last Post.
Na de officiële bijeenkomst namen bijna alle aanwezigen bij de herdenking, deel aan een Indische maaltijd in het gebouw van basisschool De Ganzebloem.

LEIDEN - 15 aug. Het was sober, het was indrukwekkend. Voor de eerste keer in de geschiedenis herdachten veteranen, nabestaanden en genodigden gisteravond bij het Militair Indië Monument naast molen De Put aan het Galgewater, de 26 Leidenaars die in de voormalige Nederlandse kolonie tussen 1947 en 1952 zijn gesneuveld. Toespraken, kransleggingen en een defilé. Abide With Me, The Last Post en het Wilhelmus. Met als enige dissonant de gebrekkige geluidsinstallatie.

Niet voor niets was er door de organisatie voor 14 augustus gekozen. Vandaag wordt immers herdacht dat het 55 jaar geleden is dat Japan capituleerde. Maar met het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog was de strijd in het toenmalige Nederlands Indië nog niet gestreden. In de kampen zaten nog steeds veel Nederlanders gevangen.

Vanaf 1947 gingen vele dienstplichtigen naar Indië om ’orde op zaken’ te stellen. ,,We wilden geen oorlog maar vrede’’, memoreerde voorzitter J. Werter van de Stichting Militair Indië Monument in zijn toespraak. ,,We zagen ons niet als veroveraar maar als bevrijder. Na de ontberingen in de Tweede Wereldoorlog hebben 26 Leidse jongens daarvoor hun leven gegeven.’’ Werter benadrukte dat er absoluut geen hang meer is naar het koloniale tijdperk. ,,Dat is geweest. Wij willen slechts onze gevallen kameraden op een sobere manier herdenken. Deze plechtigheid raakt ons diep en rijt oude wonden open.’’

Niet voor niets staat het Indië Monument op het voormalige terrein van de Morspoort-kazerne. Van daaruit vertrokken de Leidse jongens naar de ’Oost’. ,,Voor maximaal twee jaar’’, zei G. de Jong, voorzitter van de Vereniging Oud Militairen Indiëgangers (VOMI) in zijn speech. ,,De geallieerden hadden geen trek om hun handen te branden in Indië en toen kon Nederland het opknappen. Maar hier was bijna niemand op de hoogte van wat zich daar afspeelde. Zo werd ons als jonge soldaten verzekerd dat wij binnen twee jaar weer terug zouden zijn. De meesten van ons hebben drie jaar of langer in de Oost gezeten.’’

Het monument werd oktober vorig jaar onthuld na een roerige ’geboorte’. Lang is er gesteggeld over de vorm en de plaats. Het bronzen kunstwerk is 80 centimeter hoog. Drie gebogen figuren staan symbool voor de 26 gesneuvelde Leidenaars. Op de sokkel staat de tekst ’een afscheid zonder thuiskomst 1945-1952’.

Vlak voor de onthulling werd het beeldje van de sokkel gehaald en in het Galgewater gegooid. Duikers van de brandweer haalden het kunstwerk echter meteen weer boven water. Vlak na de onthulling werd het beeldje besmeurd met verf.

Koningin Beatrix was vanmiddag aanwezig bij de plechtigheden bij het Indisch Monument in Den Haag. De acteur en zanger Willem Nijholt, zelf een Indische Nederlander, verzorgde een declamatie. Eerder op de dag was er een grote bijeenkomst in het nabij gelegen Congresgebouw, waar de vice-president van de Raad van State, mr. H. Tjeenk Willink, een rede hield. Het Moluks Evangelisch Koor uit Krommenie gaf in het Congresgebouw een concert.

De koningin is slechts zelden bij de herdenking van de Japanse capitulatie aanwezig. Zij is altijd op 4 mei op de Dam, waar dan alle oorlogsslachtoffers, dus ook die uit Nederlands-Indië, worden geëerd.

Den Haag 15 aug - Meer dan tweeduizend mensen hebben gisteren bij het Indisch Monument in Den Haag de capitulatie van Japan in 1945 herdacht. Met de overgave van Japan kwam een einde aan de bezetting van Nederlands-Indië.
Het laatste dat van koningin Beatrix is te zien, is haar zwaaiende arm, die door het open raam van de hofauto steekt. Niet veel mensen zien het. De meeste deelnemers aan de herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 leggen nog hun bloemen bij het Indisch Monument aan de Waterpartij, een van de mooiste plekken van Den Haag. Eigen bloemen voor hun eigen dierbaren, die zijn omgekomen of op een andere manier slachtoffer zijn geworden van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. Veel van hen zijn zelf overlevenden van de interneringskampen. "Voor hen is het leed niet geleden, de kous niet af, de bladzij niet omgeslagen. Dat mogen we nooit bagatelliseren", had vice-voorzitter Tjeenk Willink van de Raad van State 's morgens al gezegd aan het begin van de herdenking in het nabijgelegen Congrescentrum. Tjeenk Willink gaat daar ook in op de ingrijpende gebeurtenis na 'de bevrijding' van Nederlands-Indië: de strijd van de Indonesiërs voor onafhankelijkheid. Karel Kuipéri (16), leerling van het Haagse Vrijzinnig Christelijk Lyceum, bewijst in een zelf geschreven voordracht hoe belangrijk het is om 'de verhalen' door te geven aan de jongere generatie. Hij bekent zich in het onderwerp te hebben moeten verdiepen. "Ik had geen weet van wat zich heeft afgespeeld in Indië. Ik had wel gehoord over de zogenaamde Jappenkampen, maar meer niet. Het is moeilijk je in te leven in het leed en het verdriet. Daarom heb ik me geprobeerd in te leven in de jeugd van die tijd. Geen leuke schooltijd, geen vriendjes, maar honger, hitte, ziekte, angst en onzekerheid".

Mannenkampen

"Echt boos werd ik toen ik hoorde dat jongens op hun elfde bij hun moeders werden weggehaald om in mannenkampen te worden geplaatst. Ik besefte hoeveel angst en verdriet dat betekende voor moeders, vaders en kinderen. Zouden zij elkaar ooit weerzien? Door mij deze vragen te stellen, ben ik heel goed gaan beseffen dat het heel bijzonder is om in vrijheid te kunnen opgroeien. Een goed moment voor jongeren van nu om vrijheid niet als iets vanzelfsprekends te zien".
Hij krijgt er later de complimenten voor van driesterren generaal b.d. T. Meines, oud-voorzitter van het Veteranen Platform. Jammer dat het geluid niet optimaal is, wanneer acteur en 'kampkind' Willem Nijholt (66) 'een paar flarden herinneringen van een jongetje van elf' declameert.

Observaties

De observaties van een kind maken bij veel aanwezigen na al die jaren nog steeds gevoelens los. Veel mensen blijken zich te herkennen in de flarden van herinneringen. "Grote broer, mijn laatste houvast, we werden ruw uiteengedreven", draagt Nijholt, zelf hoorbaar geraakt, voor.
Emoties breken door als 'Het lied van berusting' wordt gezongen. Het lied werd destijds in gevangenissen door een gevangene ingezet zodra duidelijk werd dat een medegevangene werd afgeranseld, werd door anderen overgenomen en hield pas op als de afranseling was afgelopen. "Ik had het even te kwaad", zegt Ruud van den Bergh van de organiserende Stichting Herdenking 15 augustus 1945, die door twee mannen een troostende arm om zich heen krijgt geslagen.
Koningin Beatrix legt als eerste een krans, zij is éénmaal in de vijf jaar bij de herdenking aanwezig, gevolgd door premier Kok en minister Borst, Commissaris van de Koningin Franssen van de provincie Zuid-Holland, loco-burgemeester Engering van Den Haag, ambassadeurs van Amerika, Engeland, Nieuw-Zeeland en Australië en betrokken organisaties. Bij de chefs van staven van defensie loopt de regie bij de kranslegging niet helemaal zoals het moet, maar hij hangt er uiteindelijk. De hoge gasten trekken zich terug in een partytent. Dan is het monument voor de nabestaanden.

Oud-generaal Nasution overleden

Abdul Haris Nasution (81), voormalig legerleider en een nationale held in de strijd voor de Indonesische onafhankelijkheid, is op 6 september 2000 in Jakarta aan de gevolgen van een beroerte overleden.
Nasution werd op 3 december 1918 op Sumatra geboren. Hij studeerde aan de Nederlandse Koloniale Academie en diende in 1941 in het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (KNIL). Toen de Japanners zich in de oorlog mengden, liep hij over en ging voor Indonesische onafhankelijkheid strijden.
Hij kende een bewogen leven. Op 1 september 1965 werden moordaanslagen gepleegd op zes Indonesische top-generaals. Alleen de latere president Soeharto bleef buiten schot. Terwijl de lichamen van zijn collega's in putten gedumpt werden, vluchtte Nasution in een kogelregen naar zijn buur, de Iraakse ambassade. Zijn 6-jarige dochtertje en een medewerker kwamen bij de actie om.
De gevolgen van de aanslagen waren groot: president Soekarno werd beschuldigd van linkse sympathieën en afgezet. Het leger doodde honderdduizenden communisten, die de schuld kregen van de generaalsmoord. Soeharto greep de macht en behield deze tot 1998.
Onder Nasution werden het leger en de politiek nauw met elkaar verweven. Deze dubbele functie van het leger werd in 1958 ingevoerd. Nog steeds is het systeem een rem op de democratie in Indonesië. Hoewel Nasution Soeharto mee aan de macht heeft geholpen, werd hij later een tegenstander van de president.
bron : De Telegraaf

Oud-generaal Nasution overleden