|
Een grote
teleurstelling voor de Nederlandse regering was dat het
in Linggadjati de republiek zou moeten aanvaarden als een
staat, die Java en Sumatra zou omvatten. De grootte
hiervan was ruim meer dan de helft van de het grondgebied
van de nieuwe republiek. Zonder veel moeite kon de
republiek dan in de komende maanden zich uitbreiden met
alle kleinere deelstaatjes.
Opzet van de Nederlandse regering was, ook al voor
Linggadjati, om op Sumatra een vierde deelstaat op te
zetten. Dit was niet gelukt, mede doordat de Britten dit
hadden verhinderd. Nu, na Linggadjati, werd er door de
Nederlandse onderhandelaars op gerekend, om dit laatst
genoemde gebied los te weken van de republiek.
Net als bij de overige deelstaten werd er gesproken over
een vorm van zelfbeschikkingsrecht. De republiek had na
het Linggadjati-overleg in een aantal gebieden de
soevereiniteit van Nederland moeten erkennen. Volgens de
Nederlandse onderhandelaar Schermerhorn betekende dit dan
ook dat Nederlandse troepen het Republikeinse gebied
zouden mogen betreden.
Deze gedachte zou zich voor Nederland in de komende
periode ongunstig doen uitkomen, toen Nederland zich
vastlegde op de eigen interpretatie van de overeenkomst
en de Republiek vasthield aan haar interpretatie. Er werd
veel waarde gehecht aan de feitelijke erkenning van het
gezag op Java en Sumatra. Toelaten van Nederlandse
troepen op eigen grondgebied was uitgesloten. Het gevolg
was dat de besprekingen muurvast kwamen te zitten. Maar
doordat Nederland op 21 juli 1947 naar de wapens greep,
veranderde de situatie. De actie die nu volgde, was operatie
"Product". Fel verzet, zoals in de bersiap-tijd,
was er nu niet meer.
 |
| Generaal S.H.Spoor |
De
legercommandant, generaal S.H. Spoor, had zich bij de
voorbereidingen tot de actie wat afzijdig gehouden. Hij
ging er vanuit dat men niet kon weten hoe omvangrijk het
verzet zou zijn. Toen hij van zijn 'intelligence-staff'
hoorde dat dit bleek mee te vallen startte hij een plan
om dan gelijk de gehele republiek te bezetten. De
Indische regering viel hem daarin bij en ook in politiek
Den Haag was men hier een voorstander van.
 |
 |
1e
Politionele Actie: Nederlandse troepen op Oost-Java
|
 |
 |
Agressi Satu:
manschappen van de Siliwangi-divisie
|
manschappen van de Z-Brigade
|
Onder
internationale druk moest de Nederlandse regering de
actie begin augustus 1947 stopzetten.
|